مقدمه: عرفان عملی اجتماعی در سبک زیستاری سالک توحیدی تجلی مییابد که توحید بینشی را با توحید کنشی پیوند میزند . با توجه به ضرورت خروج عرفان از انزوای فردی و ورود به عرصه مدیریت اجتماعی و تمدنی، تبیین الگوهای عینی این رویکرد در دوران معاصر اهمیت ویژهای یافته است. هدف: پرسش محوری این پژوهش، امکان تعریف و تبیین مدل «عرفان اجتماعی» بر مبنای تجربه زیسته و سیره معنوی-مجاهدانه شهید سیدحسن نصرالله است . روششناسی: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و دادهها از طریق مطالعه اسنادی و بررسی شواهد علمی و عملی در زندگی «سید مقاومت» گردآوری شده است . یافتهها: یافتهها نشان میدهد زیست شهید نصرالله تبلور مدل «جهاد جامع» (شامل جهاد اکبر، کبیر، اوسط و اصغر) و مظهر نظام اسمائی (العلم، القدره، الحکم و العدل) است. وی موفق شد دوگانههای ساختگی میان «سلوک و سیاست» و «ذکر و زندگی» را ابطال کرده و توحید عرفانی را به توحید اجتماعی پیوند بزند. نتیجهگیری: تجربه زیسته نصرالله، ترجمانی جامع از عرفان اجتماعی تمدنساز است . این پژوهش نشان میدهد که عرفان اصیل اسلامی در عالیترین مراتب خود (سفر سوم و چهارم) به ولایت و مدیریت اجتماعی منتهی شده و مبنایی قدرتمند برای اقامه عدالت و مبارزه با ظلم در دنیای مدرن فراهم میکند.
جامعه پژوهی