تاثیر انقلاب صنعتی چهارم بر حوزه فرهنگی و اجتماعی کشورها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه انقلاب اسلامی
چکیده
مقدمه: انقلاب صنعتی چهارم با پیچیدگی بی‌سابقه، زیرساخت‌های زندگی و ارتباطات بشری را به شکلی بنیادین تغییر داده است. ضرورت این پژوهش در ظهور «اثر شبکه‌ای» و پلتفرم‌هایی نهفته است که با عبور از مرزهای ملی و کاهش قدرت حاکمیتی دولت‌ها، در حال بازتعریف روابط قدرت، ثروت و ساختارهای اجتماعی در سطح جهانی هستند.
هدف: پرسش اصلی این پژوهش بررسی این مسئله است که فناوری‌های ارتباطاتی چگونه بر حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی اثر می‌گذارند؟ .
روش‌شناسی: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است و برای گردآوری داده‌ها و شواهد نظری از ابزار کتابخانه‌ای و بررسی مستندات و اسناد بالادستی استفاده شده است .
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد پلتفرم‌ها با حذف واسطه‌ها و غلبه بر قوانین ملی، «قطار ارزش رقابتی» را برهم زده و جوامع را در قالب شبکه‌های جهانی خارج از کنترل دولت‌ها سازماندهی می‌کنند. همچنین، اسناد بین‌المللی مانند سند ۲۰۳۰ به عنوان پیوست فرهنگی این فناوری‌ها، به دنبال حاکم‌کردن یک منظومه فکری و سبک زندگی واحد (لیبرال) از طریق تغییر نظام آموزش و رسانه هستند.
نتیجه: نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که انقلاب صنعتی چهارم به سمت تضعیف حکمرانی دولت‌ها و بروز تک‌قطبی جهانی حرکت می‌کند. پیامد عملی این تحول، انتقال قدرت از دولت-ملت‌ها به شرکت‌های فراملی و تغییر هویت‌های ملی به هویت‌های جهانی پلتفرم‌محور است که ضرورت بازنگری در الگوهای حکمرانی فضای مجازی را دوچندان می‌کند.

کلیدواژه‌ها


دوره 1، شماره 2
تابستان 1404
صفحه 167-207