تأملی در حیات انسانی در ساحت اعتباری

زندگی دنیا چه فردی چه اجتماعی خصال پنج‌گانۀ لعب و لهو و زینت و تفاخر و تکاثر دارد و عرَضی زائد و سرابی باطل است. عموم مقاصدی که رقابت‌کنندگان در آن رقابت می‌کنند و ستمگران بر آن دشمنی می‌کنند، أمور وهمی سرابی هستند، مانند اموال و همسران و فرزندان و انواع تقدّم و تصدّر و ریاست و مولویّت و خادمان و یاران و غیر آن‌ها که انسان هیچ‌کدام از آن‌ها را جز در ظرف وهم و خیال مالک نیست. زندگی دنیا مثل بارانى است که کافران را رستنی‌اش به شگفت آرد، سپس آن خشک می‌شود، پس آن را زرد‌شده بینی، سپس آن درهم شکسته ریزه‌ریزه شود. چیزهای بر زمین و مال و فرزندان زینت است تا انسان به آن‌ها آزمایش شود. زندگی آخرت به حقیقتِ معنای کلمه زندگی است و چون حقیقی و ثابت است، خیر است و جز پرهیزکاران به آن نائل نمی‌شوند. باقیات صالحات نزد پروردگار از جهت ثواب و از جهت امید بهتر است. این نوشتار، شناسایی حیات انسانی چه فردی چه اجتماعی در ساحت اعتباری را به‌گونۀ استنباطی از تعلیمات صحیفۀ الهی منظور داشته است